Dijital Projelerde Dokümantasyonun Önemi

Dijital

Bir ux projesi sırasında üzerinde çok durulmayan konulardan biri de projenin dokümantasyon meselesi. Hatalardan ders çıkarabilmek için tasarımcıların buna daha fazla vakit ve emek harcaması oldukça önemlidir. Dokümantasyon ne 500 sayfa ne de üç beş satırlık karalamalardan oluşmalı.

Projenin geçirdiği adımlar ve hikayesi neden bu kadar önemli?

Tabi daha detaya girmeden bu dokümantasyon işinin ne olduğunu değerlendirip, iyice anlamakta fayda var.

Aşağıdaki gibi birkaç neden üzerinden biraz düşünmek iyi olur;

  • Gelecek projeler için referans oluşturma: Neyi yanlış yaptığımız kadar nerelerde doğrular olduğunu görüp bir kenara not almak, ileride eksikleri tekrar etmemek ve doğru olduğunu test ettiklerimizi de kullanmak adına oldukça faydalı. Sürekli ve dereceli olarak ilerleme kaydetmemizi sağlayacaktır.
  • Fikirleri organize etmek: Ne yapıldı? Ne zaman yapıldı? Ne kadarı tamamlandı? Tüm bu aşamaları kayıt altında tutarak geri dönüp sorulara cevap bulabilirsiniz.
  • Yeni takım arkadaşlarını motive edebilirsiniz: Atılan tüm adımları tarihleriyle görmek, süreci dışarıdan da takip edebilmeyi dolayısıyla sonradan projeye dahil olabilmeyi daha kolay kılar.
  • Yeni bir müşteri ile yeni bir işe başlarken: Tüm bu süreçleri eksiksiz sözlü olarak aktarmaya çalışmak yerine adım adım süreci yazılı ve çizili olarak müşterinin önüne koyabilmek yeni projeler alırken işinizi kolaylaştırır güven verir.

Bir dijital dokümantasyon, içinde neleri barındırır?

Dokümantasyonda neler olacağı aslında proje tipine ve uzunluğuna göre değişir. Fikrin konuşulmaya başlaması ve ilk karalamaların çıkmaya başladığı andan web sitesinin tamamlandığı süreci de kapsayan zamanı kayıt altına aldığınızda aşağıdaki maddeleri dokümantasyona katabilirsiniz:

Giriş/Brief

Brief, kavramsal olarak projeyi somut hale getirir, aşağıdaki sorulara cevap olur:

  1. Müşteri Kim
  2. Amaç ne?
  3. Fikir ne?

Projenin alıcısı kim, kimler kullanacak?

Tahmini de olsa her dijital projenin bir personası vardır. Bu personaları tüm yönleriyle ele almayı başarabildiğimizde onları gerçekte olmasa da var ederek projenin ileriki aşamalarını önceden görüp olasılıkları tahmin edebilmek için kullanabiliriz.

İçerik ihtiyaçları

Web sitesi kullanıcılarına ne verecek? İçerik ihtiyaç listesi madde madde listelenerek stratejik olarak yol alınabilmesi önceden sağlanabilir.

Yaklaşım

Daha önceden belirlenen ihtiyaçları karşılamak için ne yapabiliriz, hangi yaklaşımı kullanabiliriz?

Dijital Bilgi mimarisi

Bir web sitesinin anlamayı ve anlamlandırmayı kolaylaştırır. Jesse James Garrett bunun için görsel sözlük kullanmayı önerir.

Etkileşim

Etkileşimler prototip ve eskiz (wireframe) çalışmalarında dokümante edilir. Bu kısımda temel hata ve başarı mesajları, link davranışları, sürekleyip bırakılan mouse interaksiyonları gibi interaksiyonların düşünülmesi kısmı yer alabilir.

Navigasyon

Navigasyon sıkça tartışılan bir mevzu olmaya devam ediyor.  Hagan Rivers bu konuda oldukça ileri giderek bir diagram ile tüm navigasyon sistemlerini haritalamayı başarıyor.

Hagan Rivers uygulamayı değerlendirirken amacın bir ekran diğer ekrana doğru ve beklenen şekilde geçilmesi olduğunu varsayar.

Konsept ve prototip tasarımları

Skeç ve karalamalar genelde kabul edilmeyen tasarımları gösterir bu da düşünme sürecimizi resmetmeye yarar.

Prototipler üzerinde kullanılabilirlik testleri

Dokümantasyon aşamasında test etmek son halin sonuçlarını almak gibi hafif bir süreç olarak geçebilir. Kullanıcı testi aşaması ısı testine ek olarak fokus gruplarla da ve birebir görüşmelerle de gerçekleştirilebilir. Göz-tarama ve mouse takip (mouse tracking) ile yapılıyorsa ısı haritası kolaylıkla sonuçları alabilmemizi sağlar.

 

 

Göz takibi yöntemi ile yapılan ısı testi çalışması

 

Şartlar/Spesifikasyonlar

Yazılım geliştirme kararları daha önceki araştırmalar ve dokümantasyonlar baz alınarak verilir. Kullanılan dijital teknolojileri ve gerekli fonksiyonları dokümante etmek ortak bir karara varmaya yardımcı olur.

Guideline ve patern belirleme

Daha sonradan bize rehberlik etmesini istiyorsak dokümantasyon sırasında renkler, görseller ve diğer içeriklerden oluşan yapıyı iyi kurgulamak faydalıdır. Bizim görsel standartlarımızı ilerideki projelere taşıyabilmesi açısından bizim için değerlidir.

Özetlemek gerekirse:

Her proje için ciddi bir dokümantasyon yapmamız gerekmese de yapacağımız bir miktar dokümantasyon bile, yaratıcı çabamızın ortaya çıkardığı kaosu önlemede bize yardımcı olacaktır.

* Okuduğunuz yazıya vesile olan orjinal metin şu link‘te yayımlanmaktadır. Orjinal yazıyla paralellikler gösterse de Türkçe içerikler kişisel yorumlarımdır. Orjinal post görseli.

Copyright, Userpusher.